“Dat ge daar dan zo staat en dat ge dan niet weet of iemand zichzelf is maar ge denkt van wel want die persoon – ik ken hem – en hij is’t zo. Ik begon te schreien omdat ik dat nog nooit gezien had dat ge zoiets kunt doen en toch u zelf blijven.” Het was dit weekend in Kortrijk dat ik afscheid nam van mijn anderstalige nieuwkomers. Ze lieten zien – maar niet alles – wat we samen gemaakt hadden. Voor me staat een oudere vrouw en ze heeft natte ogen. Mijn anderstalige nieuwkomers genieten van de positieve commentaren, de blije gezichten en de algehele wereld waar ze normaal gezien geen deel van uit maken want ze hebben geen identiteitskaart. En je kan het draaien of keren hoe je wilt maar als je in dit land geen indentitietskaart hebt dan heb je hier als jongere geen plek. Dan kan je bijvoorbeeld niet naar de muziekacademie of een sportclub omdat je daar papieren voor moet invullen en dan gaat niet want je hebt geen identiteitskaart en geen nummer om op dat papier van die academie of club  in te vullen. Ook al heb je bakken talent – want dat is toch het woord waar we graag naar zoeken, het woord maar niet de mensen. En ook al stijg je ver boven de gemiddelde Vlaming  uit  met je “talent” toch heb je dat nummer nodig om dat jawel, “talent” te tonen. Stilletjes draaien ze en verdwijnen in de mensenmassa. Later komen ze terug voor de tweede voorstelling behalve Abdel. Niemand weet waar hij is. En dat is kenmerkend voor dit project. Telkens ik terug kwam waren er  enkele verdwenen. Terug naar hun land van herkomst gestuurd of in de anonimiteit verdwenen.  Deze jongeren leven met de constante dreiging uitgewezen te worden. Voor even zijn ze welkom maar nergens thuis. Om dit project tot een goed einde te brengen moest ik de gedachte lossen dat ik er iets aan kon veranderen.  Ik kon slechts simpel hier en nu bij hen zijn. Bij het afscheid droegen ze me op handen alsof we een Europacup gewonnen hadden, dansten en spraken uit alle werelddelen hun afscheidswoorden.

Het afscheid duurde lang. “Ik wil mis you.”, zei Mircha als laatste en hij draaide zich om en verdween met bakken “talent” dat we zouden moeten koesteren en helpen te ontwikkelen maar het liefst in cijfers en documenten gieten die niks met mensen te maken hebben. Zodat we ze makkelijk terug sturen. Zodat we onze geschiedenis niet hoeven te herschrijven. Zodat we zeker niet moeten overpeinzen  hoe onze voorvaderen hier zelf zijn gekomen opzoek naar geluk, liefde en misschien wel een betere bodem dan degene waar zij vandaan kwamen.

Nerven kennen we uit de natuur als vochtgeleidende aders en verstevigingslijnen in het blad, die meestal duidelijk te zien zijn op het bladoppervlak. Zo is ook het werk van de totale ploeg van Opening Doors steeds duidelijker te zien in het artistieke veld.

Net als de natuur gingen de spelers van Opening Doors op zoek naar het begin van hun bestaan; het duistere aftasten, het niet weten, het beschermen van jezelf tegen je medemens…. Handelingen en vragen die op het eerste zicht een logische verklaring hebben maar door de spelers van Opening Doors via beeld, taal en zang in een ander perspectief worden geplaatst. ‘Nerven’ is een fundamentele voorstelling over het anders zijn in deze wereld. Anders maar daarom niet minder noodzakelijk dan u of u of ik.

Tickets en info: ccleopoldsburg.be

De wereld is gemiddeld vervelend. Verveling is voor vele uitgegroeid tot hun manier van zijn. Een full time job met fietsvergoeding. Verveling van de huid leidt tot vervelling van de gedachten. Het komt binnen via je bloed. Een nulpunt van denken. Een lege blik die verveling pist. Verveling kan je delen in gedachten en dat delen noemen we vervederen(uitspreken alsof je een verdoofde kaak hebt). Verveling dient tot het verdedigen van je status. Je plekje op de schaal van verveling met onderwerpen waar je zelfs niet over moet nadenken. Mensen die geven, steunen en motiveren worden als vreemd beschouwd want het elkaar kopke onder duwen is een internationale topsport. Ver-veel, ver en veel. Gisteren werd de trein waar ik op zat staande gehouden in wat ooit een station was. Het gemurmel van de massa wiens parcours plots onderbroken werd ging van; “heel ambetant” tot “ik was liever in Syrië!” of hoe verveling leidt tot navelstaarderij en daar lieve mensen, zijn we terug bij de oorzaak van al het kwaad; het afknippen van de navelstreng waardoor we echt met niemand rekening hoeven te houden. Hoewel er ook een kleine rilling over mijn rug loopt als ik er aan denk dat ik nu nog steeds vast zou hangen aan mijn moeder. Dan zou ik nu boven een emmer javel hangen voor de lentepoets! Wat volgens mij het toppunt van verveling is; een buurtregisseur die ons komt vertellen dat we bloemen kunnen afhalen om onze gevel te versieren maar dan wel eerst miljoenen liters bleekwater de Schelde moeten inpompen. En o wee, als ge niet mee doet met deze actie ter bevordering van het out of uw box denken. En out of the box is dan weer uitgevonden door mensen die nog nooit verder hebben gekeken dan hun eigen “doos” (Nederlandse betekenis van het woord doos wat de roze en blauwe en blije doos die je hier krijgt bij een geboorte dan weer in een ander perspectief plaatst. Want na de bevalling is de doos alles behalve blij en roos!) . Veel en ver en zo blijf ik er ook graag naar kijken.

1.   ROOTS
Jongeren vanuit OKAN (Onthaalklas voor anderstalige nieuwkomers)  uit Kortrijk gaan met het project ‘Roots’ concreet aan de slag met hun afkomst. De jongeren van OKAN zijn nog maar sinds kort in België en hanteren andere waarden en normen. Zij hebben een andere geloofsovertuiging en spreken een andere taal. Veel jongeren blijven trouw aan hun roots, hun identiteit, maar slagen er niet in om harmonieus samen te leven met leeftijdsgenoten met andere roots.
De jongeren in OKAN hebben het ook moeilijk om de weg te vinden naar het aanbod van cultuur en jeugd. Tijdens het traject wordt er tijd genomen om op een laagdrempelige manier kennis te maken met (lokale en bovenlokale) vrijetijdsorganisaties, zoals Track, JOC, Passerelle, Quindo, Jenga, Kunstbende,…
De jongeren leggen samen met regisseur/choreograaf Stefan Perceval een artistiek traject af waarbinnen ze op zoek gaan naar gelijkenissen en verschillen. Door samen creatief aan de slag te gaan kunnen stereotypen doorprikt worden en clichés met een knipoog ontkracht. Een eerste toonmoment vindt plaats op 18 en 19 mei 2013 in Kortrijk tijdens Kortrijk aan Culturen.

2.   Opening Doors.

Het afgelopen jaar  zaten de inclusieve spelers van Opening doors uit Leopoldsburg niet stil;, ze speelden op verschillende plaatsen en werden zelfs uitgenodigd door de Amsterdamse hogeschool voor de Kunsten om hun laatste voorstelling te presenteren. Ondertussen word er vanuit de organisatie ook naarstig verder gezocht om dit unieke initiatief blijvend te laten bestaan. Maar daar later meer over.

Tussen al  het spelen door werkten de spelers van Opening Doors onder leiding van Stefan Perceval verder aan hun nieuwe voorstelling, “Nerven”. Die in absolute wereldpremière gaat bij de drager van dit project, CC Leopoldsburg.

Nerven kennen we uit de natuur als vochtgeleidende aders en/of verstevigingslijnen in het blad, die meestal duidelijk te zien zijn op het bladoppervlak. Zo is ook het werk van de totale ploeg van Opening doors steeds duidelijker te zien in het artistieke werkveld.

Net als de natuur gingen de spelers van Opening doors opzoek naar het begin van hun bestaan; het duistere aftasten, het niet weten,  het beschermen van jezelf tegen je medemens…. Handelingen en vragen die op het eerste zicht een logische verklaring hebben maar door de spelers van Opening doors via beeld, taal en zang in een ander perspectief worden geplaatst. “Nerven” is een fundamentele voorstelling over het anders zijn in deze wereld. Anders maar daarom niet minder noodzakelijk dan u of u of ik.

“Nerven” is te zien op zaterdag 25 mei 2013 en zondag 26 mei 2013 in cc Leopoldsburg. De toegang is gratis maar uw aanwezigheid zorgt er voor dat Opening doors kan blijven bestaan.

3. PONT.

Het Platform voor Ontwikkeling van Talent via de kunsten, kortweg PONT, toont op dinsdag 28 en woensdag 29 mei bijzonder werk in Dommelhof in Neerpelt. Gedurende de voorbije maanden verzamelde theatermaker Stefan Perceval een aantal jongeren uit het bijzonder onderwijs op het podium. Samen met hen maakte hij boeiende theaterstukken. De voorstellingen laten zien dat het inderdaad bijzondere jongeren zijn die waardevolle dingen te zeggen en te tonen hebben.
Op 28 en 29 mei worden verschillende van deze bijzondere projecten, en aanverwante initiatieven,  getoond in Dommelhof. Op disndag zijn dat ondermeer: BuSo de Wissel uit Genk, vzw Sjarabang, en BuSo Zonneweelde Lommel. Op woensdag staan volgende initiatieven op het programma: Stills (een inclusief theaterproject van Caroline Rottier), Les Ballets du Grand Maghreb met Fairy Mix (toegankelijk voor bezoekers met visuele handicap), en een rondetafel over bijzondere doelgroepen in de podiumkunsten.

Mijn zonen liggen samen op de zetel. Ze lachen naar elkaar. Brent zit met zijn ouders aan de keukentafel, hij lacht. Zijn ouders zijn gelukkig. We gaan samen een voorstelling maken. Hij geeft binnen enkele maanden een prachtig verhaal aan deze wereld. Een wereld die hem nu in zijn rolstoel wringt. Een Afghaanse jongen in Kortrijk vertelt me een verhaal over een koning die met wolken een mantel maakt. Stilletjes staan we dichter bij elkaar.De wereld uit het oosten druppelt in prachtige vertalingen binnen. Een meisje uit Limburg telt haar moeders en vraagt zich af wanneer haar vader een lieve vrouw ontmoet. Zo zie ik tientalle gezichten en hoor honderden verhalen en ik houd er van. Ik omarm deze wereld en luister naar de harteklop van mijn zonen.

Er zit een golf in me. En in mijn geliefde haar buik een walvis. Hij laat zich horen en bij het op en neer galopperen van zijn hart slaat de golf in me tegen m’n keel. Er zit een golf in me en ik krijg ze er niet uit. Als ik de golf wil begrijpen moet ik niet in de spiegel kijken. De golf zit diep vanbinnen en is helemaal klaar om straks samen met de walvis op reis te gaan in zijn leven. Tot hij ook de golf in zich voelt en op zijn eigen stroming vaart. Er zit een golf in me. De tegenstromingen van mijn geliefden geven lucht. Rust. Wachten. Samen met de golf.

De vader van een vriendje van mijn zoon heeft zichzelf van het leven berooft.

Mijn zoon is samen met mijn vrouw naar de begrafenis geweest. Enkele dagen later is er op het nieuws dat er een frituuruitbater uit Gent is overleden. Mijn zoon: “ Dit is een raar land, papa.  Als ge in dit land fritjes bakt en ge sterft komt ge in het nieuws maar de papa van mijn vriend niet. En mijn vriend heeft veel verdriet. Moet ik nu echt fritjes bakken om hier iets te zijn, papa?”.

Ik zit samen met enkele theatermakers over een nieuw project, ze tonen interesse en ik vertel hen over mijn werk en hoe ik dagdagelijks  in aanraking kom  met mensen die worstelen vanuit hun heden of verleden met dit systeem. Die in hoekjes en hokjes worden geduwd omdat ze stil en ongevaarlijk zijn en niet in staat om zicht te verweren tegen de schijnbare superstaat. Dezelfde beelden die de wereld werden in ingestuurd toen in Roemenië de dictatuur van Nicolae Ceaușescu omver viel kom ik met de regelmaat van een klok in ons eigen landje tegen; kinderen die worden opgevangen in een systeem waar hun emoties worden gereduceerd tot een boksbal van het systeem. Waar ze geen kind mogen zijn. Ook daar wijst iedereen naar iedereen en zijn er veel mensen die tegen de stroom in roeien en proberen het verhaal een andere wending te geven maar het systeem is rot, mijnheer. En we verbergen ons achter Europa, de Europese eenheid. Een liedje over identiteit en ons systeem blijft ongrijpbaar. De theatermakers tonen interesse. Een dialoog? Nee, liever niet. Soms zijn ze bang van een systeem, soms zelfs van een collega of nog straffer; van een gedachte. Wat gaan de mensen wel niet denken?! Het nemen van risico’s is hun achilleshiel. Theatergezelschappen houden het binnen hun kader, Sociaal artistiek focust op artistiek en in de eerste gesprekken wordt je geconfronteerd met de vraag hoe de voorstelling er uit zal zien? Kunst educatief ontwikkelt risicoloze formats om elk conflict te vermijden. Zelfcensuur is hier ferm op zijn plaats. Maar de koffie was goed en de intenties zijn er wel maar ze denken dat ze het over iets anders moeten hebben over Europa en identiteit….. Er ontploft iets binnenin me en ik zet verder de kleine mini-stapjes, dag na dag. Meer kan ik niet doen. Soms probeer ik andere te mobiliseren om mee te stappen, soms lukt het en dan weer niet.

Canvas kijkend Vlaanderen wordt wakker en is morrelend een gewetentje geschopt omdat nog maar eens blijkt dat dit helemaal niet het land van melk en honing is zoals regeringen, vakbonden, bedrijfsleiders….ons zo graag laten geloven.

Tot gisterenavond had de Canvas kijker een alibi om verder geen lastige vragen te stellen maar na de schokkende – maar oef eindelijk laten we het zien – Panorama reportage druppelen de vragen mondjesmaat op onze klei bodem. Een “cool” bijstandsteam met leden als Memphis en teamleiders slaan een man morsdood omdat hij amok maakt. Foute slag, foute plek, foute opdracht; iedereen wijst naar iedereen. De reportage laat duidelijk zien dat het rechtssysteem beeldschone mensen verdedigt maar niemand weet hoe het systeem er werkelijk uitziet laat staan hoe het werkt want het is onzichtbaar en manipuleerbaar.

Nu is er een klein puntje gelicht en wat zien we: verbijstering. Politici verschijnen op hetzelfde Canvas en zitten in een psychotische kramp al deze verhalen te verdedigen en je ziet dat ze elke morele bekommernis in comités gieten die ver van de dag van heden staan.

Ik blijf sprakeloos achter en vraag of ik niet beter fritjes kan gaan bakken?