Mijn zoon zei me daarstraks dat hij niet naar me wil komen. Ik vroeg hem waarom. “Je bent te grof.”, fluisterde hij en liep van de telefoon weg. Ook al zijn het maar woordjes van een vierjarige en ook al ben ik van metaal, toch plooien zulke woordjes dit metalen frame. Met een kloppend hart sta ik straks voor de schoolpoort en hoop dat hij toch een héél klein beetje blij zal zijn als hij me ziet…
“De stilte vult de ruimte. Een ballon vol stilte. Snuif…de geur, het getrappel van hun voetjes. Precies paarden maar het zijn acteurs.”
Nu zondag maak ik voor het Paleis een “zondagse wandeling”. Doel van dit project is mensen die van het bestaansminimum leven de kans te bieden om kennis te maken met wat theater zou kunnen zijn. Bij vorige edities van dit project kwamen er slechts een handjevol mensen opdagen en dat omdat de drempel nog steeds te hoog is! Ditmaal is er een kunstmatige drempel om over te stappen in de wondere wereld van het kijken, voelen en luisteren te duikelen, ook wel theater genoemd. Moest je goesting hebben om te komen reserveer dan even een plaatsje op www.hetpaleis.be. Want iedereen is welkom en als je denkt, “hey, die leeft waarschijnlijk van ’t bestaansminimum.” Dan zou je je daar wel eens lelijk in vergissen.
“Voel het fluweel, het dansen, de mensen naast jou. Voel!”
Fenomenen als stormen, als krachten van de natuur; onwrikbaar, onveranderlijk, ik word er nu zelf één om te sidderen, te bibberen, te verlangen naar, te wachten. Maar nooit zal open en bloot durven toegeven dat er liefde is.
stefan p.
VOOR “PRINSES MATHILDE”
“Als er iets is…”, riep de man,”financieel of emotioneel dan moet je het zeggen, schat.” En hij trok de deur dicht en verdween in zijn werk van passen en meten en vriendelijk zijn tegen mensen waar hij eigenlijk ook het zijne van dacht maar die hij weldra aan de kant zou schuiven want nu had hij een baan met doorgroeimogelijkheden. De vrouw bleef alleen in de zetel achter en luisterde naar het huilen van haar baby. “Het is me te veel.”, fluisterde de vrouw, “Dat eindigt ook met eel.”. Ze lachte en liet de baby huilen, ging uitgebreid in bad en toen ze er uitkwam was de baby gestopt met huilen. Het wezentje lag te slapen. “Jij gaat naar mij luisteren.”, sprak de moeder terwijl ze met haar natte vinger de zachte babykaken streelde.
En zo geschiedde…
stefan p.
Het in hokjes denken, is dat iets wat nu de kop opsteekt of heeft dat altijd bestaan? Ik probeer mijn blik en gedachten zo ver mogelijk open te houden opdat ik niemand beoordeel of ver-oordeel vooraleer ik er kennis mee heb gemaakt. En natuurlijk bestaat er zoiets al smaak en kleur maar hoe kan je oordelen over smaak en kleur als je het alleen maar van horen zeggen hebt? Op dit ogenblik begeleid ik de jongens van het vierde jaar hout, beroeps van het VTI in kontich voor een productie,wij? genaamd, waarbij ik er vanuit ga dat elk mens, hoe klein en moeilijk ze ook zijn en hoe gestigmatiseerd ze ook zijn een ongeslepen diamant is. En dat als ze willen natuurlijk, ieder mens zijn werkelijk kunnen moet kunnen tonen. Al te gemakkelijk zou het zijn, mocht ik me als kunstenaar opsluiten in een ivoren toren en me niet betrekken bij de zoektocht van een mogelijk toekomstig publiek. Hoe groot, klein, zonder onderscheidt van ras, kleur, intelligentie…Net omdat die kloof er wel is in onze maatschappij is het mijn verdomde plicht als kunstenaar -nu meer dan ooit -onze godverdomste plicht -en ik weet dat ik niet mag vloeken- om mensen te motiveren en de kans te geven zich te uiten. Daarvoor zet ik alle middelen in om voor een zo breed mogelijk publiek mijn verhaal te doen, de verbeelding te laten spreken. Dat is mijn engagement in dit vak en dat is het parcours dat ik afleg. En hoe zou het zijn mocht elk kunstenaar, al was het maar af en toe, even naar beneden komen en daadwerkelijk investeren in een ander dan zichzelf? Helaas leren de wetten van de markt en de maatschappij ons dat je alleen met jezelf bezig moet zijn en als je dat niet doet dan ben je een vogel voor de kat. Uiteindelijk heb je maar 1 vriend en dat ben jij. Dus ik begrijp het wel dat de meeste kunstenaars prefereren om vanuit hun toren voor het hun en enkel hun geinterreseerde Oilily publiek kunst te blijven maken. Die kennen ze, dat is veilig, daarvan krijgen ze bevestiging. “Ik heb een publiek opgebouwd…”, tuiten hun lippen zuinig en ze nippen aan hun glas met diezelfde lippen.
Vrijdag ga ik naar de dageraad, een school voor bijzonder onderwijs in het prachtige Haspengouw. Daar ga ik vertellen en in de namiddag brengen deze kinderen hun zelfgeschreven gedichten. Vorig jaar was dit voor mij een enorme ontmoeting met leerkrachten die vochten voor hun kinderen die in deze maatschappij al letterlijk geklasseerd zijn. Hun gedichten spraken van een grote volwassenheid die niet tot bloei kwamen maar wel (levens-)ervaring hadden. Hier heb je te maken met echte mensen, met veel schroom en ondanks hun jonge leeftijd een echt verhaal.
Bloedrode hemel die mijn hart verwarmt.
Zacht gestreel van dit universum
Wanneer heb jij bepaalt dat ik zo moet huilen om uw aanwezigheid?
Ik ben en was een deel van u en nu verstoot je me zo lafhartig.
Zoet gemin van al wat we hadden bleef niks meer over.
Er was echte liefde.
Maar het gezoem van de wereld doorbrak het met haar stilte.
Daarom
Als je ooit nog eens je hart aan mijn oor legt doe het dan voorzichtig.
Graag neem ik het ritme over van je ademen.
Het pompend rondstuwen van je bloed.
Van je zijn.
Als je ooit je hart aan me geeft doe het dan voorzichtig.
Ik wil altijd zeker zijn.
Een hart van we – zien – wel doet zo veel pijn.
stefan p.
We liepen door Brussel. Brussel ligt op een berg, weet je dat? We keken vanop het dak van parking 58 over Brussel. We veroverden de wereld of toch de onze. We aten een broodje bij de Suisse en wisten dat we volmaakt gelukkig konden worden als we dat maar wilden. En zij, ze zong in de AB en we liepen er voorbij. Je bloed bleef hetzelfde, je hartslag ging te snel en de wind nam je mee. Uit mijn handen, weg van mijn lichaam, daar waar je altijd zal zijn.
Ik doe de meeste van mijn inkopen in de Lidl. Gewoon omdat het simpelweg de goedkoopste winkel is. Op mijn weg daar naartoe zie ik altijd een vrouw met een klein dochtertje in een telefoonhokje staan. Soms staat te bellen, soms zit ze in haar portiek, soms ijsbeert ze over en weer naar het telefoonhokje.Ik begin haar stilaan te kennen, knik haar gedag als ik haar daar zo zie. Ze wacht…Ik weet niet op wat of op wie, kan me er iets bij voorstellen. Enkele dagen geleden legde ze de telefoon neer – net op het moment dat ik voorbij kwam- ze keek me recht in de ogen, er rolde een traan langs haar wang.Moedeloos duwde ze haar dochtertje die zich verdiept had in de wondere wereld van het vuile glas van het telefoonhokje terug haar huis binnen. Vandaag zat ze weer op de trapjes van haar huis, ze ga bleek, ze ziet er altijd bleekjes uit maar vandaag nog witter dan wit. Ik knikte haar gedag en ze bolde haar wangen en liet haar lippen ploffen. “Als ik vanavond de lotto win dat ben ik hier weg!”, riep ze op de adem die ze uitblies. Dat zouden we allemaal doen, denk ik. Geld = weg.Haar dochtertje stak haar vrolijk hoofd langs de deur, het werd groen en ik stak over.
Ik vind de Lidl echt ne goeie winkel;hij is super -goedkoop en ze hebben er alles. Alleen loopt er soms wat raar volk rond; ik bijvoorbeeld die volgens mijn laatste profielonderzoek beter in de colruyt zou gaan shoppen. Ja, dat was zo’n treezebees die me aansprak en die me vroeg of ik wat tijd had voor een kleine vragenlijst. Ze zag er niet onaardig uit dus ik was bereid op haar vragen te antwoorden; hoeveel ik verdiende, wat mijn gezinssituatie was of ik veel op afbetaling kocht, wat mijn favoriete zepen, eten enz…waren en of ik de boodschappen deed? Ik zei haar dat ik alleen was en dat als ik de boodschappen niet deed er niemand de boodschappen zou doen. Ze lachte wat onwennig en kwam tot de conclusie dat colruyt echt een winkel voor mij was. Ik zei haar dat ik daar af en toe wel kwam maar dat die grote verpakkingen voor een man alleen soms te groot zijn en dat het product apart kopen dan weer voordelger was in de Lidl…Ze zuchtte, ze wist niet beter. Ik had haar ook op de grond kunnen gooien, had ze waarschijnlijk ook helemaal niet erg gevonden. “Tja…”, zei ze,”bedankt voor de medewerking.” En dat was het, geen kus, geen hand, geen afspraak voor de avond nadien of volgende week of…niks. Bedankt, echt waar!
Het profiel van het publiek dat bij Lidl winkelt is een mix van alle mensen op deze aardkloot, alleen rijke mensen komen er niet en als ze er komen dan zijn ze toch flink vermomd. Maar de winkel heeft succes dus het is duidelijk dat er voor de Lidl nog een grote toekomst te wachten staat. Dat de Lidl gaat groeien. De Lidl zal uiteindelijk nummer één worden in de supermarktrace aangezien de kloof tussen arm en rijk alsmaar groter wordt. Maar de Lidl, en dat is een minpunt, kampt met een zuinig personeelsbeleid. Er zijn nooit genoeg kassa’s open en als de kassa’s open zijn dan zijn de rekken weer leeg en dat lijdt soms tot frustratie van menigeen. Zo liep ik daarstraks door mijn Lidl en ineens zag ik een man de winkelverantwoordelijke tegen de muur zetten. En hij riep, “als ik de lotto win kom ik hier nooit ni meer, Adolf Hitler!” En kletste de verantwoordelijke in het aangezicht. Echt kletsen, zo met de platte hand.
De aanwezige doelgroep schrok hier niet van en zette de winkelactiviteiten verder. Een ouderling riep met oude generaalstem;” da d’iss wér zo ne makak, zeker!” . Maar ook dat liet het – voornamelijk Arabische publiek- koud. Het was geen makak zoveel was duidelijk. “Sorry,”, zei de verantwoordelijke,”we hebben een personeelstekort en de bel doet het niet.” Mij deed het denken aan Samson en Gert waar de bel het ook nooit doet en waar ze tot vervelens toe moeten kloppen. Heb al dikwijls gedacht dat ze dat grapje ‘ns mogen veranderen. Dat zou pas verrassende televisie zijn! Maar hij had het hier over de bel die gerinkelt wordt op het moment dat het écht druk druk is aan de kassa. En als die bel het niet doet dan staat er op den duur een mega-file en dat werkt mensen op hun heupen. Want zo hebben ze tijd om naar elkaar te kijken, naar de doelgroep waar ze inzitten en beginnen ze zich te realiseren dat ze liever ergens anders zouden zijn. Het incindent was voorbij en de verantwoordelijke riep met de bibber in zijn stem een collega die net aan een vriendin aan het uitleggen was dat ze hoopte dat ze snel zwanger was van Davy. Ze strompelde met haar dik gat naar de kassa en begon verveeld de producten in te scannen.Arme Davy…
Ik heb inkopen gedaan voor een heel weekend – eten en drinken- voor het belachelijke bedrag van 14,50Euro. En dan eet en drink ik wreed goed. Ik liep met mijn boodschappen naar huis en kwam voorbij het telefoonhokje. De vrouw en het kind waren er niet. Misschien zijn ze dood? Of misschien waren ze naar de krantewinkel om een lottoformulier weg te brengen. Ik hoop op geluk voor haar en voor het doelpubliek van de Lidl. Het zou deze wereld een heel klein beetje een betere wereld maken…
Stefan Perceval 