Op onderstaande link vertel ik over mijn werk in Limburg;

Creatief talent als cadeau aan de samenleving – Talent – LaboLimburg – Knack.be.

Donderdag leidde ik het slotdebat rond inclusieve kunst op de hoge school in Utrecht. Ze onderzoeken daar hoe deelnemers met beperkingen ‘inclusief’ artistiek kunnen participeren. Bij integratie ligt de verantwoordelijkheid tot aanpassing bij de sociaal achtergestelde groep. Bij inclusie gaat het erom dat de maatschappij zich aanpast en diversiteit als een meerwaarde ziet, waarbij iedereen – met alle verschillen die er zijn – gelijkwaardige kansen krijgt om zich te ontwikkelen en vanuit zijn of haar talent mee te doen in de samenleving. Dit is de kern van inclusie, zoals die is vastgelegd in de internationale mensenrechten. Vast staat zeker dat ze in Nederland veel verder staan met de ontwikkeling van dit gebied. Het was dan ook fijn om daar naar werkmethodes te kijken, ideeën en ervaringen uit te wisselen, plannen te smeden voor samenwerkingen, competentie voorwaarden voor alle betrokken partijen te bespreken enzovoort. Maar wat me toch weer opviel was dat het veelal vanuit de hoek van het welzijn en de zorg wordt benaderd en niet  uit de hoek van de kunst en het creatieve. Sterker nog – en dat is een gevoel dat hier ook leeft – de verzorgers willen niet dat iemand met een beperking werkelijk uitstroomt omdat ze dan de middelen kwijt zijn voor de zorg van die persoon…. Maar als je het daarover hebt kom je gauw weer op het eilanddenken; “ik en mijn debielen” en daar moeten we nog vanaf. Uitwisseling en samenwerking, zorgt er voor dat we uiteindelijk –ook maatschappelijk/misschien wel politiek- een rol spelen. Samen werken blijft moeilijk met of zonder beperking. Donderdagavond zag ik dan voor het eerst de groep uit Lommel die ik dit jaar onder mijn vleugels neem. Ik leidde hen rond in HETPALEIS en vertelde hen over wat theater kan zijn en hoe het soms werkt. Een jongetje waarvan ik de achtergrond nog niet ken stak z’n vinger in de lucht en zei me; “dat is illusie, meester.”. En dat is zo. Een illusie, prachtig gebald samengevat door een jongetje met een beperking. Of zoals de Hollanders het zo mooi zeggen, “een mens met een speciale wens.”.

Omdat overal de zalen overvol lopen en de vraag blijft komen spelen we in februari en maart van het volgend jaar nog enkele extra voorstellingen van “de leraar”. Meer info vind je op www.driepees.be

Vanaf 18 januari 2011 speelt voor het vijfde seizoen op rij “U bent mijn moeder.” terug in Vlaanderen en Nederland. Vijf jaar geleden maakte ik deze voorstelling samen met Sien Eggers. Maar als je deze voorstelling zeker wil zien reserveer dan nu al uw kaartjes want het is de allerlaatste keer dat deze voorstelling te zien is! meer info vind je op www.hetpaleis.be

Gisteren speelde ik met de leraar in Sint Pieters Woluwe. Het was een fijne voorstelling, publiek heeft er van genoten en ik ook. Achteraf vertelde een enthousiaste toeschouwer dat ze voor slechts 2 euro konden komen kijken, “goed, hé!”. En natuurlijk is het goed dat theater toegankelijk is voor iedereen maar toen ik daar zo rond keek zag ik niet echt – toch niet op het eerste zicht – mensen die in grote financiële nood zaten. Het leek me dat de inwoners van Sint Pieters Woluwe goed bemiddeld zijn en toch betalen ze slechts 2 euro om naar een theatervoorstelling te gaan kijken. Voor de voorstelling had ik al gehoord dat de mensen die kwamen kijken een klavertje vier meekregen en dat ze op elk klavertje een stempel krijgen als ze ook naar andere activiteiten gaan. Als het klavertje dan vol is mogen ze gratis naar de cinema!  Wederom een heel goed initiatief om de inwoners van Sint Pieters Woulwe naar de zaal te lokken; “twee euro en als ge dat drie keer doet dan krijgde een gratis ticket voor de cinema!”, schalde een man in mijn oor die zichzelf voorstelde als gepensioneerd luitenant generaal van de Belgische luchtmacht.  Geef acht! Ik weet dat er veel van dit soort initiatieven zijn om mensen naar de verschillende zalen te lokken die dit landje rijk zijn maar steeds blijft kunst “iets”, iets om de tijd even mee te vullen want de leegte verdwijnt niet. In het buitenland – en daar mag je over spreken in dit Europees model – zijn de rollen omgedraaid. Daar betalen mensen die het kunnen betalen  om een voorstelling bij te wonen en ze betalen niet weinig en toch betalen ze graag want ze willen de beste plek voor die of die voorstelling.  En daarnaast bestaan er – in datzelfde europese model – allerlei formules die er voor zorgen dat iedereen met zijn middelen toch de voorstelling kan bijwonen. Een goed systeem zo lijkt me want zo betalen de rijken voor de minder gefortuneerde  in de maatschappij. Toch? Of ze het in Vlaanderen begrepen hebben blijft de vraag? Kunst blijft iets, eventjes, is dan weer weg en hopelijk is er een receptie. Theater in Vlaanderen heeft zichzelf buitenspel gezet en zo versimpelt in inhoud en concept dat het enige wat telt nog “gezinsvriendelijk” is., als het gezin maar met z’n allen kan komen kijken en het begrijpen dan is het goed. Wel, zoals mijn neef Jacob in zijn schitterende one – man show zegt; “…ik ben de generatie die opgegroeid is met “Fc. De kampioenen”, dat is de humor waar ik groot mee ben geworden…”. En daar zijn we nu, alle goede intiatieven ten spijt is theater maken in Vlaanderen een pensenkermis geworden waar af en toe nog iets te rapen valt. Voor de rest verhogen we de drempels voor diegene die ook niet naar de pensenkermis kunnen en ontzeggen hen elke vorm van kunst omdat de intellectuele vernis ons goed staat en beschermt. En daar is dan weer het gekke dat als je initiatieven neemt om die mensen te bereiken voor wie dit alles al helemaal een “elitesport” is je zelfs op weerstand stuit van de organisaties die deze mensen opvangen. Want stel nu dat je er voor zou zorgen dat iemand na het zien van dit of dat een geweldig idee vormt voor zichzelf  of  zelfs voor anderen dan zijn die werkers misschien hun job wel kwijt?! Stel je voor! Dus in Vlaanderen, houd stom stom. Punt…..

‘‘Maria Vaart’, is vanaf dinsdag 30 augustus 2011 tot 17 september 2011 terug in de zwaaikom van Beerse. Tijdig tickets reserveren is de boodschap!

Knack schreef:

‘De ruwe stem van Nelissen is de perfecte drager voor de vaak gore , grappige levenslessen die ze op het kind Maria loslaat. Zij levert de verlossende lach als het te schrijnend dreigt te worden. Sien Eggers is de koningin van de aarzeling die de lafheid van het niet – handelen belichaamt. En Marit, die verandert moeiteloos van het koppige, gekwetste kind in de vertwijfelde moeder’ (…) ‘…Het is knap hoe de schrijver Perceval hier een psychologisch portret schetst: een portret van binnenschippers, luidruchtig vanbuiten maar binnenvetters wat hun gevoelens betreft. Een portret van moeders hoewel afwezig want dood zo levensbeheersend immer aanwezig voor hun kind. En een portret van drie vrouwen in hun rivaliteit voor een afwezige man/vader hun eigen kans op geluk vernietigend. Of hoe elke vorm van afwezigheid soms de sterkste vorm van aanwezigheid wordt, puur uit compensatie….’

De standaard schreef:

‘Zo’n stil portret, hemels én aards, is nieuw voor het locatieparcours dat Het Gevolg al een paar jaar aanbiedt onder de noemer ‘Littekens in het landschap’. Even werd gevreesd dat het te afstandelijk zou zijn voor het brede Kempense publiek dat hier spontaan op af komt. Nergens voor nodig, zo blijkt. Maria vaart spreekt direct aan. Varen wordt hier een reiniging, zeepsop voor de ziel.’

Jan Strobbe is al jaren mijn vaste scenograaf. Al meerdere keren werd een ontwerp van hem geselecteerd in internationale concours.Dit jaar is zijn ontwerp voor “Bolleke sneeuw” geselecteerd voor een internationaal festival in Praag. Op dit ogenblik werken we samen aan een nieuwe voorstelling voor HETPALEIS, “eeuwige sneeuw”.

’t Is vandaag zo’n dag. Zo’n dag da ge ni weet of het nu zomer of herfst is. Alsof er iemand met een stokske tegen uw been duwt en eigenlijk zou d’em moette wegduwen of er over springen maar da gaat ni. Zo’n dag. Kende da? Awel, nen dag van twee lentes omdat het leven zo verdomd verleidelijk is.

Regelmatig kom ik mensen tegen die aan “jobhopping”doen, de eene keer zijn ze baliebediende en in hun volgende functie zijn ze hoofd communicatie. Maar als je als acteur de site van de vdab bezoekt en je typt bij de zoekfuncties in dat je acteur bent dan kom je niet verder dan animator in een Poolse nachtclub, in eigen land kan je als regisseur ook nog winkelrekken gaan vullen. Veel mogelijkheden om te “hoppen” zijn er niet. Deze week moest ik spreken op een debat van de open vld over  de (on-)verzoenbaarheid van de kunstenaar en de ondernemer. De bottomline was dat het voor  de meeste kunstenaars – en zeker beginnende kunstenaars – heel moeilijk is om een plek te vinden in dit landschap waar ze hun kunsten mogen en kunnen tonen. Een plek waar dat die kunsten ook ondersteunt en bijgestuurd worden. We worden dus van overheidswegen verplicht om zelf als ondernemer in het veld te gaan staan en kant en klare producten af te leveren aan productiehuizen, kunstencentra enzovoort….En dat is – nogmaals en zeker voor beginnende kunstenaars- een kloof waar je redelijk misselijk van wordt. Dit is allemaal historisch gegroeid en dat nu ombuigen is niet eenvoudig. In kleine stapjes probeer ik het en hier en daar krijg ik gehoor maar net als in de rest van de wereld moet ook in dit land de buikriem aangespannen worden en zijn de mogelijkheden beperkt. Maar ik blijf vechten en krijg hier bij de steun van de provincie Limburg waar we met een ontzettend uniek project bezig zijn. Ik  houd jullie op de hoogte!

14 oktober van dit jaar leid ik als “buitenlander” het debat op de slotdag van het project Kunst Inclusief van het lectoraat Participatie, Zorg en Ondersteuning (Hogeschool Utrecht).. Dit vormt de afsluiting van het project, dat tot doel had om de kunstparticipatie van mensen met een beperking te verbeteren.

Het belooft een gevarieerde dag te worden, met theater, muziek, film, workshops, een boekpresentatie en een slotdebat. Bij dit event worden ook de resultaten en producten van dit RAAK-project gepresenteerd. Het is bestemd voor professionals en beleidsmakers uit het werkveld van Kunst, Cultuur en Zorg en uiteraard ook voor mensen met ‘speciale wensen’.

Voor deze mensen is kunstbeoefening ook belangrijk. Helaas zijn er voor hen beperkte mogelijkheden om inclusief mee te doen met kunst. Enerzijds omdat de gevestigde kunstinstellingen niet zijn toegerust om hen te ontvangen, anderzijds omdat de meeste zorgateliers beperkte mogelijkheden hebben voor professionele kunstbegeleiding.

In 2008/2009 is in Nederland een landelijk onderzoek uitgevoerd. De gegevens daaruit zijn voorgelegd aan regionale ontwikkelwerkplaatsen of proeftuinen.  Deelnemers en professionals van zorg en kunsteducatie in Den Haag, Nijmegen en Amersfoort zijn daar innovatief mee aan de slag gegaan.

De wensen van de deelnemers zijn steeds het uitgangspunt geweest. Hoe willen zij meedoen en ontwikkelen met kunst en welke ondersteuning hebben ze nodig? Vervolgens is gekeken welke veranderingen dat vraagt van professionals en beleidsmakers van zorginstellingen, centra en andere betrokken instellingen.

Kunst Inclusief is een initiatief van Special Arts, een stichting die de kunstparticipatie van mensen met een beperking wil bevorderen. Daarnaast is samengewerkt met de lectoraten Lokale Dienstverlening vanuit klantperspectief en Innovatie van de Zorg voor Verstandelijk Gehandicapten van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Het project kent ook nog vele andere partners.

Programmavoorstel Special Event Talentvolle mensen met speciale wensen

Locatie: Hogeschool Utrecht Faculteit Maatschappij en Recht. Heidelberglaan 7 in Utrecht.