‘Al wat beweegt zal in beweging blijven
. Erop en/of eronder: een keus is er niet.
Niets dat beklijft en alles zal verdwijnen.
Je leven een vuurwerk … of niet’, schreef Simon Vinkenoog. In 2006 had ik de eer met deze man te mogen samen werken in het kader van “Beats”, een productie over de beatgeneration. In Haarlem en Groningen vervoegde hij ons met zijn fantastische teksten en persoonlijkheid. Blijven lezen. Blijven lezen.
“Eeuwige sneeuw” gaat over hoe ge uw kind af legt en dat gebeurt sneller dan ge denkt. Alex Otterlei schrijft een prachtige muziekscore en dat is zeker. In de kerstperiode is dit verhaal met Marit Stocker, Evelien Vanhamme,Fien Maris, Sien Eggers en mezelf te zien in HETPALEIS te Antwerpen. Tijdig reserveren is de boodschap!
Ik heb tien jaar in de wereld van sociale blokken gewoond. De eerste dag werd ik door een zware gast tegen een muur gezet. ,,Zeg maar tegen uw moeder dat ze hier morgen tussen zes planken terug buiten komt”, zei hij. Op zo’n moment begint er een overlevingsmechanisme te werken. Dat is wat daar leeft. Ik kan zo kwaad worden als men zegt dat de mensen die daar wonen hun situatie zelf gezocht hebben, of dat het profiteurs zijn. Dan zou ik wel een priester willen zijn om begrip te prediken. Ik zou zeggen: ,,Lul niet, ge kent het niet”. En ik zou hen zeggen dat ze wat minder moeten zagen over hun therapeut en over het feit dat ze per se vakantie zouden moeten nemen.
Eenzaamheid is ook iets zeer bekends. Voor mij betekent dat lang achter een raam zitten en kijken en wachten. Ik ben er zo mee vergroeid dat ik geregeld een spreekwoordelijke bananendoos onder de arm neem en ergens heen ga om te kijken, te denken en te schrijven.
Levensvragen en theater maken liggen voor mij op één lijn. Ik denk dat dit vak voor ons alledrie een uitlaatklep is geworden. Ikzelf doe het omdat ik niets anders kan, maar ook omdat ik de beperkte dingen die in me zitten, toch wil vertellen. Ik wil verhalen en beelden maken, spelen, ontroeren, doen lachen en huilen. Ik wil de verbeelding aanwakkeren. Een open vertelling draagt daarom mijn voorkeur weg. Ik heb ooit een maand als suppoost is het Museum voor Schone Kunsten gewerkt, en ik vond het altijd jammer als een gids langskwam die een schilderij begon uit te leggen.
Ik moet het allemaal niet weten, ik vul het liever zelf in. Ik werk nu aan een stuk voor kleuters, met een oude vrouw die denkt dat ze zeerover is en een man die probeert haar bij zinnen te houden. Het verhaal heeft meer dan één dimensie. Het gaat over vergeten, over hoe grootmoeders zijn, over een man die probeert te vliegen om ergens aan te ontsnappen, over de wolken en wat je daarin kunt zien.
Mensen moeten leren kijken. Naar schoonheid bijvoorbeeld, die ook lelijk kan zijn. Of hard, zoals een beeld van iemand die zit te kwijlen op een stoel. Zit ik op restaurant, dan ben ik altijd meer bezig met wat rond onze tafel gebeurt. Eigenlijk wil ik altijd ergens anders zijn dan in de wereld waarin ik zit.
Wij gingen naar katholieke scholen maar deden niet mee met het vormsel. Dat was te duur. Dus zat ik weer te kijken naar de anderen, de nieuwe kleren, de auto’s met de witte linten. Wij hadden zelfs geen auto. Van een kerkgebouw kan ik nog steeds genieten, als ik die maar loskoppel van de Kerk op zich. Soms denk ik ook over een heel andere, hogere wereld. Eigenlijk geloof ik wel in iemand die mij volgt. Ik praat tegen, ja, tegen wat?
Bomen vind ik mooi als godsbeeld. Ze kunnen een moeder zijn tegen wie je zit of tegen wie je kwaad stampt. Je kunt er tegen liggen om na te denken. Je kunt naar boven naar de bladeren kijken. Je kunt er een liefdesverklaring in griffen. Een beeld volstaat voor mij, concreter moet dat niet worden.
Men zegt me vaak dat ik sterk lijk op mijn grootvader langs vaders kant. Ik heb mezelf nu wijsgemaakt dat die mens in mijn buurt zou kunnen zijn. Is dat een constructie van mijn geest of is dat echt zo? Ik zal het pas weten als ik dood ben.
De dood houdt me wel bezig. Sterven lijkt me soms een ultieme oplossing, en ik ben ook benieuwd hoe het is. Ook hier heb ik weer alleen beelden. In een van mijn stukken wil een jonge gast verder in het leven, maar trekt hij een dode moeder achter zich aan, op een matras en door het water. Of er is het beeld van een moeder die dood is en onder het tapijt geveegd is, en een zoon die daar dan maar tegen staat te praten.
De voorbije zomer was mijn vader slecht en kwam de dood heel dichtbij. Merkwaardig hoe dan plots allerlei herinneringen beginnen te leven! Misschien is het echt zo dat de dood een ultieme catharsis is. En misschien is het allemaal leuker dan we denken. Is het daarboven heel Studio 100 en zeer K3.
Maar voorlopig moet ik leven; ik ben vader geworden. Ook die ervaring was weer vol eenzaamheid. Mijn vrouw lag met een zwangerschapsvergiftiging op intensieve. Daar is alles clean en zakelijk. Drie keer per dag komt een team rond het bed staan om te bespreken of de vrouw het nog langer uithoudt. Uiteindelijk was er een spoedoperatie en kon ik niets anders dan heen en weer lopen tussen recovery en de couveuse.
Er zijn geen woorden voor het moment waarop ik Jef voor het eerst mocht kangoeroeën. Stilte is beter. Of een beeld van een wolk die piept omdat ze nog niet goed kan ademen. In een wolk zit alles wat je verbeelding kan voortbrengen. Wolken kunnen tranen zijn, emotie, iets concreets als een hond. Een wolk gaat snel en traag, vliegt ons boven het hoofd, maakt nieuwe samenstellingen. Mijn zoon was mijn wolk.
Ik heb sindsdien een roman in mijn hoofd. De eerste zin is: ,,Niemand heeft ooit zo mooi bloem gezegd”. Het zou gaan over mijn leven, groot worden. Er zit ook een keukendeur in die dichtslaat en een vader die wegloopt. Dat heb ik zelf zo vaak gezien. Ik besef nu dat leven overleven is. Niet vluchten, maar de fouten zien en daar iets mee doen.
De Verloren Zoon brengt verhalen uit de brede zingevingswereld.
Een speciale familiefilm! En nu is het tijd voor een speciale familiefilm! Speciaal voor oudejaarsavond.Na de begingeneriek zijn we onder water.En het eerste wat je ziet is een grote poot van een ijsbeer ofzoiets.Dat is natuurlijk geen echte ijsbeer want dat zouden ze niet van zo dichtbij kunnen filmen ofwel maar dan moeten ze dat in een kooi hebben gedaan. Zo onder water en al.
Dus waarschijnlijk hebben ze dat gefilmd met zo’n nen pelsen bot, je weet wel waar zo van die madammen met lang haar en dikke borsten mee rond lopen in de winter.En soms ook in de zomer omdat ze dat plezant vinden of omdat ze kouwelijk zijn.En dan gaat de camera naar boven en dan zien we dat we onder het ijs zitten.In het geluid geven ze dan ook den druk van onder het ijs weer.Niet dat ik dat ken maar ik kan me daar wel iets bij voorstellen.Dan neemt de camera een duik naar beneden en daar zien we de gigantische pels van een ijsbeer,onder water.
Die pels zweeft. De camera volgt die pels en komt dan aan het oog van een ijsbeer ofzoiets maar dat weten we natuurlijk nog niet. Vanuit dat oog gaat de camera naar achter en daar zien we, inderdaad, nen grote zwemmende ijsbeer.En dan gaat de camera naar achter en daar achter die grote zwemt een klein ijsbeereke.En dan klein ijsbeereke moet echt alle moeite van de wereld te doen om die grote te volgen en die grote dan is zijn vader.
Want op een gegeven moment, want dat duurt nogal lang dat beginshot onder water, freest het beeld. Het staat dus stil en op die moment komt er ne pijl boven die grote beer en daar staat in ’t engels “Father” boven. Dat is vader, he. En boven die kleine komt ook zo’n een pijl en daar “son” boven en dat is engels voor zoon.
Dus dat zijn vader en zoon ijsbeer.Beetje later is de beginmuziek gedaan en horen we terug die druk van onder ’t water en dat beeld wordt zwart. Mijn vader riep; “shit, d’r is iets met onzen tv en dat op oudejaarsav dat belooft niet veel goed s voor de rest van ’t jaar.”Gelukkig maakte dat zwart deel uit van de film want er kwam zo een heel klein wit puntje in beeld en dat puntje werd groter en dat was een laken dat bewoog.En de camera ging naar boven en daar zagen we een man en een vrouw onder een laken in zo’n typische amerikaanse slaapkamer.Je kent dat wel, met zo stierenhorens en een cowboyhoed aan de muur.De vrouw van die twee begint onder het laken geweldig te roepen:“I want you’re baby! O honey, I want you’re baby!”En dan stopt dat beweeg met die lakens. En dan krijgen we een shot van de mannenogen die boven die vrouw hangen en ook daar staat de wereld weer efkes stil. Dus dat beeld freest en ook daar weer een pijl boven die figuur en daarboven staat “Man”, wat zoveel wil zeggen als man en dan gaat het beeld verder en dan zie je dat dat Nicolas Cage is die onder die lakens ligt en hij heeft echt een wreed bange blik in zijn ogen.Zo van;”shit, als ik nu klaar kom en dan ben ik misschien wel vader en dan wil ik niet.”
Het schijnt dat hij voor het kunnen spelen van die blik naar een hondenschool is geweest in florida waar ze een speciaal soort ras honden kweken die ook dat soort blik hebben.Je kent dat wel, zo van die jachthonden met zo wat van die kwijl uit hunnen mond en dan die blik er bij.En dan gaat de camera naar beneden en daar zien we jenefir lopez liggen.Helemaal aan ’t genieten met haar ogen toe en klaar om zwanger te worden.
En dan freest dat beeld weer en dan komt daar weer zo een pijl boven en daar staat dan “Woman” boven en dat wil zoveel zeggen als vrouw.Dan gaat het weer verder.Jenefir Lopez doet alsof ze klaar komt.En je ziet aan de blik van Nicolas cage dat’em op de rem ga staan.Hij komt dus niet klaar.Jenefir lopez is zo happy en ze kust hem en ze zegt dat ze het geweldig vond en hij…Hij lacht zowat minzaam.De camera zoemt in op zijn tanden en het beeld wordt terug wit en we horen gekraak.Dan gaat de camera naar boven en we zien dat we op een enorme ijsvlakte zijn.En we horen dat ook aan het geluid.
We zijn Ergens op de noordpool ofzo.En al het ijs is aan het kraken. Dat heeft met die klimaatsverandering te maken , ik heb daar is iets van gelezen. En dan zien we achter zo een ijsrots die vader en zoon ijsbeer tevoorschijn komen.En die lopen zo achter elkaar zoals alleen ijsberen dat kunnen dus waarschijnlijk zijn dat ook echt ijsberen en ook echt vader en zoon ijsbeer.Dus dat is niet gedaan met mensen in een witte pels.Nee, dit zijn echte ijsberen, dames en heren.Misschien wel amerikaans maar echt!
En dan horen we ineens een enorme knal en we zien die ijsberen naar boven kijken en daarachter is er een hele grote tsunami. Zoveel water. En dat overspoelt die ijsberen en dan zijn we terug onder water.En we voelen terug die druk van onder water.Geweldig gedaan.Allemaal water.
Dan zoemt de camera terug uit en dan zien we dat Nicolas Cage een douchke aan het pakken is. En Jenifer Lopez zit op de wc met zo’n potteke om haare pis op te vangen om daarna een test te doen om te zien of ze zwanger is of niet. Op dat moment gaat de telefoon van de Nicolas want Jenifer roept: “Ronny…”, want zo heet de Nicolas in deze film, “Ronny you’re phone is ringing!” Hij reageert niet. Hij staat nog altijd met die hondenblik onder den douche.Dus Jenifer zucht.Ze heeft daar een speciaal opleiding voor gevolgd: “zuchten en klaarkomen met jane fonda”.En ze zucht dus en knijpt haar piske af om de nicolas zijnen telefoon op te nemen.Ze geeft die telefoon van de nicolas aan hem en dan valt mij op dat zijn handen zo droog zijn terwijl ‘em juist uit den douch komt.Ge ziet hoe hij die telefoon aan zijn oor brengt en dan klinkt er een stem en die zegt: “Code red”. En weer doet hij dat met die blik. Ongelooflijk!Jenifer gaat terug op de wc zitten om haar piske in het potje te doen en op die moment begint het beeld te beven en zie je de nicolas in zijnen auto springen en freezen ze weer het beeld.
Dus ge ziet in ne frees: Jenifer Lopez met haar piske in de hoop dat ze zwanger is en ziede Nicolas Cage die gaat lopen met die blik in zijn ogen.
Dan gaan we weer onder water en we zien hoe die twee ijsberen onder water worden meegesleurd door een enorme stroming. En dan nemen ze met special effects een druppel uit die enorme stroming en dan zie je dus hoe jenefir lopez die druppel afschudt in het potje terwijl heel de wereld aan het beven is. En ze lacht want ze is natuurlijk blij dat dat gebeurt is en dan kan ze eindelijk beginnen met een staafje in dat potje te roeren om te zien welke kleur het uitslaat en om te weten of ze al of niet zwanger is. Maar dan…vlak voor ze dat potje wil dichtvijzen knallen al de vensters eruit. Je ziet die pisdruppel in de stroming verdwijnen. Want die tsunami is daar waar zij zijn. Die twee ijsberen zwemmen door de slaapkamer van Nicolas cage en Jenifer Lopez. Ge ziet die ook kijken zo van, “amai typisch amerikaanse slaapkamer.”
Je ziet dan hoe de Nicolas zich onder water vastklampt aan die ijsbeer en hoe die pels van die ijsbeer herinneringen bij hem oproept. Dan krijgde de flashback van hoe de nicolas met zijn vader en moeder kerstmis vierde en hoe die moeder daar dan in zo ne witte pelse frak aan de christmasthree zit. Soms zou ik willen dat dat in het echte leven ook zou kunnen dat je af en toe eens terug in de tijd katapulteert, gelijk in de film. En dat je op die moment dan beslist om het helemaal anders te doen. Ik denk dat iedereen het dan ook helemaal anders zou doen. Ik toch zeker.
Het volgende shot zie je Nicolas Cage met een geweer door een totaal overstroomde stad lopen en hij jaagt plunderaars uit een winkel. En daar komt hij ook die kleine ijsbeer tegen.
En die kleine ijsbeer is blijkbaar zijne papa kwijt en de Nicolas wil die dan overhoop schieten maar juist voor dat hij den trekker wilt overhalen verandert hij van gedacht en die kleine ijsbeer ziet dat en die bekijkt de Nicolas dan als zijne nieuwe pa.Die kleine ijsbeer zegt dan tegen de nicolas: “Daddy…”
Ja, dat is heel ontroerend want ze hebben daar zo violen onder gezet en dat pakt en de nicolas doet daar weer die blik.En dat is natuurlijk ook heel straf dat zo ne kleinen ijsbeer kan praten.En dan zegt de nicolas tegen die kleine ijsbeer: “I’m not you’re daddy!”En hij draait zich om en loopt weg maar die kleine ijsbeer wilt van geen wijke weten en loopt achter de nicolas en roept: “Daddy!”.En dat is zo’n heel achtervolging.Jenefir is ondertussen op een plek aangekomen waar die grote ijsbeer ook is.
En in ’t begin konden ze mekaar moeilijk vinden maar na een tijdje is er toch een wederzijdse toenadering. En dan begint Jenifer iets met die ijsbeer.Dat is wel indrukwekkend. En ik moet zeggen; ik heb daar respect voor Jenifer Lopez want zo nen ijsbeer boven op u hebben liggen en dan nog hijgen en zuchten.Jane Fonda eat you’re hart out, he!
Afin, na elke beurt met die ijsbeer doet jenifer een piske en ze geraakt zwanger van die beer en de Nicolas en die kleine ijsbeer hebben mekaar ook wel gevonden.Hoewel de nicolas altijd zegt als die kleine ijsbeer: “Daddy” roept.“I’m not you’re father.”
En die kleinen ijsbeer vond dat helemaal niet erg. En zo was iedereen toch een beetje gelukkig.
Schone film voor oudejaarsavond.
Stefan Perceval.
“De Leraar” is voorbij. Na een pittige en succesvolle reeks – sommige spraken van een theaterhit – heb ik zaterdag in Mortsel de voorlopig laatste voorstelling gespeeld. De vele enthousiaste reacties na afloop waren als een bad vol liefde. Zaterdag was ook bijzonder omdat een groot deel van mijn straat in de zaal zat en voor de meeste was het de eerste keer dat ze me zagen spelen. En dan overvalt me toch een vorm van preutsheid… Zo van; wat gaan ze nu wel over mij denken? Gelukkig spreken ze me er honderduit over aan en delen hun indrukken. Zo gaat dat dan, iedereen mag er over oordelen. Af en toe krijg ik ook brieven of mails van leerkrachten of studenten. Een kleine selectie;
“Wij vinden dat u op een zeer energieke wijze acteert…De vraag die dit toneelstuk aan ons stelt,is dus hoofdzakelijk: wanneer wordt iemand een monster en hoeveel begrip kunnen we daarvoor opbrengen? …Tenslotte willen we onze opinie geven over de plot van de voorstelling. Wij vinden dat die zeer origineel is…Het is niet makkelijk om een leerkracht te zijn, het is niet gemakkelijk om goed in het onderwijs te staan.”Birgit Wachtelaer en Jeroen Scholiers.
“U speelt met overtuiging en bezieling…Verder was het toneelstuk ook een goede reflectie over ons eigen gedrag in de lessen en tegenover leerkrachten. We realiseerden ons dat de manier waarop wij in interactie treden met de leerkrachten niet altijd op de ludieke manier wordt opgevat die wij voor ogen hadden….Wij zijn van mening dat mensen, zelfs diegene met de beste bedoelingen, zichzelf volledig kunnen verliezen door de reacties van hun omgeving….Het is niet ondenkbaar dat ook wij zouden kunnen veranderen, onder invloed van een situatie of reacties, in iemand die we in onszelf nooit hadden gedacht te vinden….Het was een leerrijke ervaring die ons in staat stelt onze eigen beweegredenen grondig te analyseren.”Alex Poncin en Alek Rasschaert.
“Baf…recht in uw gezicht…rauw…bedankt.”, verdwaasde leraar na afloop van een schoolvoorstelling in Morstel.
Ik heb voor jou een bloem uit de zee geplukt, ze dreef daar en was uit een andere vrouw haar hand gerukt. Zij had ze gekregen maar wist ze niet te appreciëren. Ik heb voor jou een bloem uit de zee geplukt, niemand die me gelooft maar het is me echt gelukt. De bloem staat krom naar me te kijken, een beetje dom in een woonkamer maar jij bent er niet. De bloem en de zee missen elkaar zoals ik jou. Ik heb een bloem uit de zee geplukt.
Stefan Perceval.
Onlangs kreeg ik telefoon van Ruth Joos van Radio 1 omdat parking 58 in Brussel gaat verdwijnen. Het gesprek kan u hier horen. De herinnering in beeld kan u zien als u de dvd koopt van “le pressentiment”, te verkrijgen bij Fnac.
Kunde dromen vatten?
Vorig jaar rond deze tijd maakte we een Chinese versie van “Bolleke sneeuw” in Shanghai. Het land en de mensen gaven me een verpletterende indruk. Letterlijk. Toen schreven we dit….
Kleine elastische ogen.
Jouw toekomst is allang niet meer de onze.
Wat vragen wij van jou?
Kleine elastische ogen.
Jij laat de wereld op je afkomen.
Gewoon.
Kleine elastische ogen.
Geen tijd meer om te groeien.
Kleine elastische ogen.
Zal er ooit iets niet geweten zijn van jou?
Kleine elastische ogen.
Laat me binnen in je wereld en even op stop duwen.
Kleine elastische ogen.
Dit is wat het kan zijn.
You’re so cute.
Snowball is cute.
Why is this movie not for children?
Kleine elastische ogen.
Laat me blijven en je zal zien dat er veel meer is dan je denkt.
In tijd.
Kleine elastische ogen.
De laatste weken speel ik veel schoolvoorstellingen van “de leraar”. Honderden studenten werden de zalen binnen geleid om naar de voorstelling te komen kijken. Bij het doven van de lichten, kom ik in het donker op, en verandert de zaal in een jungle van gekrijs en geroep. Alsof ze niet gewoon zijn dat het licht ooit uit gaat. In het begin van de voorstelling nodig ik hen uit tot een gesprek en ook dat zijn ze dikwijls niet gewoon; ofwel zijn ze heel stil ofwel krijg je een broeha van geluiden over je heen maar zelden iets verstaanbaar. Educatieve diensten zouden mijn aanpak afkeuren omdat ze het gevaarlijk vinden om in dialoog te gaan met je publiek, commentaren zijn:”niet te dicht”, “niet naar hen kijken”, “hen niet uitdagen”. Maar wat we merken bij “de leraar” is nadat de dialoog in wat voor stille of ongemakkelijke vorm voorbij is er een stilte en aandacht in de zaal daalt en dat is heerlijk. Nooit word het een gevecht .Wat we wel merken is dat de scholen die een klein beetje moeite hebben gedaan om de voorstelling voor te bereiden – eventueel aan de hand van de lesmap- veel aandachtigere kijkers oplevert. En dat is winst voor alle deelnemers. Theater als een wisselwerking en niet als een op zich staand kunstje. De reacties achteraf zijn altijd maar dan ook -bijna verdacht- altijd héél enthousiast. Lijkbleke leerkrachten en stille groepen verlaten de zalen en vaak gehoorde commentaar is:”het ging over ons.”. Nog een paar keer.
Stefan Perceval 