Vier vrouwen spelen “Eeuwige sneeuw”. Vier vrouwen zijn “Eeuwige sneeuw.” Vier vrouwen geven een bijzondere en buitengewone betekenis aan “Eeuwige sneeuw”. Ik ben zo blij met mijn vier vrouwen; Sien Eggers, Marit Stocker, Fien Maris en Evelien Van Hamme. Vier vrouwen.

Dames en heren, ik ben trots op mijne zoon. Ja, dat wist u al. Maar in deze dagen waar grote acties het mensdom een geweten wil schoppen met en zonder glazen huizen komt mijn zoon thuis en vertelt me dat hij z’n boterhammen heeft gedeeld met een jongetje dat geen boterhammen bij had.  Hoe het komt dat  dit jongetje geen boterhammen bij had weet ik niet en mijn zoon ook niet. Maar dat mijn zoon in een refter waar zeker nog honderd andere kinderen zitten zijn boterhammen wil delen vind ik fantastisch. Een vorm van ongekende empathie, hier zijn wat mij betreft in deze tijd geen woorden voor.  Geen woorden. Of misschien was hij wel blij dat hij z’n boterhammen kwijt was? Misschien vond mijn zoon z’n boterhammen wel helemaal niet lekker? Wat het ook moge zijn, ik ben trots. En nu kan je zeggen, waarom ben je dan zo trots? Wel, omdat ik het ook had gedaan, al heb gedaan maar daarover met mijn zoon met geen woord heb gerept. We verstaan elkaar zonder woorden omdat we hetzelfde bloed hebben; Perceval bloed.  Mijn zoon is een moderne ridder. Een boterham-ridder! Het is klein maar dat is toch alle begin?

Terwijl iedereen buiten een gevecht aan gaat met de eerste sneeuw. Koetster ik hem en neem hem op de repetitie van “eeuwige sneeuw”.  Mocht je nog geen kaarten hebben aarzel niet te lang want de eerste voorstellingen zijn uitverkocht!

Mijn eerste regie. Op vraag van Dirk Pauwels van het toenmalige Victoria, Solidatus. Ik schreef een tekst over hoe een blind militair zijn gezin bij elkaar probeerde te houden. We repeteerden bij Eric de Volder. De Eric de Volder. Hij woonde waar wij werkten want voor hem was er geen verschil tussen spelen en werken. Pas veel later zou ik ontdekken dat er inderdaad geen verschil is. Hij zei niets, zat af en toe wat mee te kijken hoe ik in al mijn onhandigheid mezelf probeerde uit te drukken. En dan, de volgende dag, lag er een cd, een boek of een schilderij. Als per ongeluk legde hij het in m’n weg. Ik luisterde en keek en gaf de beelden en de muziek een plek in mijn eerste voorstelling. Zo zonder woorden werkte hij mee en nam ons geheel gastvrij mee in zijn wereld van maskers en kleine onbewuste verhalen. Altijd lachend daalde hij de trap af, zette thee en keek verder stilletjes mee. Pas veel later ontdekte ik dat dat de enige manier is om er mee door te gaan.

Virtueel theater? Bestaat het? Kunst en digitalisering? Drie jaar geleden maakte ik voor HETPALEIS, Paola246. Wie  op zoek gaat naar Paola246, komt terecht bij een serie filmpjes met een tienermeisje in de hoofdrol. Ze zit in haar kamer en vertrouwt de virtuele bezoeker haar gedachten toe: ze is op zoek naar haar verdwenen moeder. Zo op het oog lijken het alledaagse opnamen met de webcam van een computer. Maar Paola246 was een zorgvuldig geënsceneerde internetsoap, gemaakt in 2007 door mezelf en Stefan Kolgen in Opdracht van HETPALEIS. Voor het eerst speelde een voorstelling alleen op het  internet. Publieksonderzoek maakte duidelijk dat 12 procent van de bezoekers van HET PALEIS alleen de internetsite bezoekt en niet de voorstellingen. Met die groep in gedachten wilden we nagaan hoe ver je kunt gaan binnen de virtuele theatermogelijkheden…

Zo ontstond het idee een virtuele voorstelling te maken, geïnspireerd op het YouTube-fenomeen Lonelygirl15. Het productie- proces was eenvoudig. Ik schreef het script over het meisje, haar vader en een onbekende moeder, en in het huis van een collega werd een tienerkamer ingericht voor de actrice. Bij de lancering van het eerste filmpje op YouTube hebben we twee invloedrijke bloggers op de hoogte gesteld die reclame maakten voor Paola246. Ook verschenen er foto’s van het meisje op sites als flickr.com en twitter.com. Daarbij hebben we in het midden gelaten of het om fictie of realiteit ging. Dit wakkerde de nieuwsgierigheid flink aan. Men vroeg zich zelfs af: zit er een politieke partij achter? Zou het een marketingstunt zijn?

Paolo leefde dag en nacht. Samen met Stefan Kolgen liet ik ruimte om in te spelen op suggesties van de online bezoekers. Zo was er een vrouw met pleinvrees die zich in het meisje meende te herkennen. Maar ook een man die zich aandiende als ‘oom van Paola’, die spontaan een nevenverhaal schreef.

Het initiatief trok steeds meer belangstelling, met als hoogtepunten 14.752 bezoekers op YouTube en 14.000 en 27.881 bezoekers op respec tievelijk 123video.nl en een skynet weblog rond Paola. Ook de media pikten de internethype op. Zo kopte het dagblad De Standaard: ‘Wie is Paola246?’ Ook De Morgen, de Gazet van Antwer- pen, Hypechannel, PureFM en Radio Klara besteedden aandacht aan het fenomeen. Toen eenmaal bekend was dat Het Paleis achter deze filmpjes zat, ebde de hype stilletjes weg. Maar de internetsoap kreeg een trouw publiek, dat graag mee richting gaf aan het verhaal.

Ter afsluiting werd voor spelers en publiek een meet and greet georganiseerd in het gebouw van Het Paleis. Ook was er een fysieke ontmoeting tussen Paola en haar moeder, die eveneens werd gespeeld door een actrice. Dit speelde in de FNAC, een keten voor multimedia en literatuur. Net als in het televisieprogramma Opsporing Verzocht verscheen de moeder eerst op verschillende videoschermen en daarna stapte ze ‘live’ de winkel binnen. Dat was een zeer ontroerend moment omdat actrice Silke Becu daar niet op bedacht was en spontaan geëmotioneerd raakte. De vraag of iets fake is of echt doet zich vaak voor op internet, en kreeg bij Paola246 een extra dimensie omdat het om een initiatief van theatermakers ging.

In de theaterwereld is een virtuele theater- productie is een zoektocht naar publieks- verbreding. Hiermee is een nieuw en heel gevarieerd publiek aangeboord dat in leeftijd varieert van vijftien tot zestig jaar. Tot nu toe worden virtuele kanalen als promotiekanalen beschouwd maar het zouden effectieve dragers kunnen zijn van een theaterproductie. Paola246 heeft een discussie losgemaakt rond onlinetheater en theater voor een virtueel publiek. In zekere zin is deze vorm van theater revolutionair. Dankzij de opkomst van de virtuele wereld is er de kans dat straks ook binnen de theaterkunst een nieuw genre ontstaat. De gemeenschappelijke beleving van een publiek dat in het theater een reële theater- voorstelling ziet, maakt achter het computer- scherm immers plaats voor een interactieve een-op-eenervaring. Wie zet de volgende stap?

Man en vrouw van in de dertig kijken wat ik op mijn bord heb liggen. Ik kijk terug en de vrouw kijkt recht in m’n ogen. Ze heeft niet de mooiste ogen maar waarom ze mijn blik niet ontwijkt- zoals de meeste mensen doen- is mij een raadsel. Ik kijk terug naar m’n bord en eet verder of doe toch een poging om verder te eten maar de stilte aan de tafel naast de mijne trekt mijn aandacht. Hier zitten dus een man en vrouw – of ze een koppel zijn weet ik niet maar ik ga er vanuit – en ze hebben dus werkelijk niks tegen elkaar te vertellen. Helemaal niets. Alleen stilte. En telkens ik naar deze stilte kijk kijkt zij recht in m’n ogen alsof ze wil zeggen dat mijn aanwezigheid deze stilte veroorzaakt. Maar ik weet zeker dat ze elkaar niets te vertellen hebben omdat hun leven zo routineus verloopt dat zelfs de routine van het spreken vooraf is bepaald. Maar wat doen ze dan in dit restaurant? Was de soep thuis aangebrand? Of hebben ze iets te vieren? Misschien zijn ze als sinds hun twaalfde samen? Zouden ze ooit sex hebben? Kijk, deze nietszeggende hoofden fascineren me en dat probeerde ik vandaag ook duidelijk te maken op mijn repetitie dat de stilte die je zelf kan invullen zoveel boeiender is dan welke woorden of invulling. Het koppel naast me is zoals een levend schilderij waar je niets van weet maar wel veel verhalen oproept. Of is dit echt alleen mijn zieke geest? Waarschijnlijk.