We stonden voor het kasteel, “Nu ga ik je om iets vragen”, zei ik. Ze trok haar jas hoger. “Ik ben heel erg verliefd op je.”. Ze sloeg beide handen voor haar aangezicht en huilde even, ze lachte en was kwaad omdat ze haar tranen de vrije loop liet. “Ik was net hetzelfde aan het denken”, zei ze. “Het is toch vreemd dat je soms op hetzelfde moment dezelfde gedachte hebt.”. We voelden ons als een stuk vloeipapier met dezelfde tekening.
Twee en twee is vier
vier en vier is acht
acht en acht is zestien …
Herhaal! zegt de meester
Twee en twee is vier
vier en vier is acht
acht en acht is zestien.
Maar zie de liervogel
vliegt voorbij in de lucht
het kind ziet hem
het kind hoort hem
het kind roept hem toe:
Redt mij
speel met mij
vogel!
Dan daalt de vogel neer
en speelt met het kind
Twee en twee is vier …
Herhaal! zegt de meester
en het kind speelt
de vogel speelt met hem …
Vier en vier is acht
acht en acht is zestien
en zestien en zestien wat is dat?
Dat is niks, zestien en zestien
en al helemaal
geen tweeëndertig
en ze gaan weg.
En het kind verstopt de vogel
in zijn lessenaar
en alle kinderen
luisteren naar zijn lied
en alle kinderen
luisteren naar zijn muziek
en acht en acht gaan op hun beurt weg
en vier en vier en twee en twee
ruimen het veld op hun beurt
en een en een zijn niet een en niet twee
een voor een gaan ze eveneens
En de liervogel speelt
en het kind zingt
en de leraar krijst:
Is het nou uit met die aanstellerij!
Maar alle andere kinderen
luisteren naar de muziek
en de muren van de klas
storten bedaard in elkaar.
En de ruiten worden weer zand
de inkt wordt weer water
de lessenaars worden weer bomen
het krijt wordt weer klif
de pen wordt weer vogel.
Ze legt haar vinger op mijn mond en zegt dat ik haar hoor als ik zwijg. Ze voelt hoe ik woel en draai en keer. Mijn ziel is een mond vol tanden. Zo kleed ze me dag na dag aan. Ik fluister in haar oor, “als je wil blijf ik voor altijd naast je staan.” Maar zij staat naast mij. Het is niet anders. Nog vier dagen en dan voor altijd?
Toen hij bespeurde hoe de nevel van de tijd
in d’ogen van zijn vrouw de vonken uit kwam doven,
haar wangen had verweerd, haar voorhoofd had doorkloven
toen wendde hij zich af en vrat zich op van spijt.
Hij vloekte en ging te keer en trok zich bij de baard
en mat haar met de blik, maar kon niet meer begeren,
hij zag de grootse zonde in duivelsplicht verkeren
en hoe zij tot hem opkeek als een stervend paard.
Maar sterven deed zij niet, al zoog zijn helse mond
het merg uit haar gebeente, dat haar toch bleef dragen.
Zij dorst niet spreken meer, niet vragen of niet klagen,
en rilde waar zij stond, maar leefde en bleef gezond.
Hij dacht: ik sla haar dood en steek het huis in brand.
Ik moet de schimmel van mijn stramme voeten wassen
en rennen door het vuur en door het water plassen
tot bij een ander lief in enig ander land.
Maar doodslaan deed hij niet, want tussen droom en daad
staan wetten in de weg en praktische bezwaren,
en ook weemoedigheid, die niemand kan verklaren,
en die des avonds komt, wanneer men slapen gaat.
Zo gingen jaren heen. De kindren werden groot
en zagen dat de man die zij hun vader heetten,
bewegingsloos en zwijgend bij het vuur gezeten,
een godvergeten en vervaarlijke aanblik bood.
het huwelijk, Willem Elsschot.
Een journalist belde me en vroeg me of hij in een artikel dat hij aan het schrijven was over de bezuinigingen in de culturele sector mocht vermelden dat ook ik daar de gevolgen van draag. “Jij hebt toch twee producties die wegens herstructurering van budgetten zijn afgeblazen, Stefan?”. Ik kon niet meer dan dat toegeven maar wil niet vermeld worden in dat artikel. ” En waarom niet, jouw getuigenis is noodzakelijk om het veld te overzien, Stefan!?”.
“Nee, ik wil niet in dat artikel omdat ik merk dat als er zo iets gebeurt een soort van fragmentarische discussie los breekt die niet ter zake doen.”. Kijk, het is niet fijn als je te horen krijgt dat er een geplande productie niet doorgaat maar of dit nu in de krant staat of niet gaat er niks aan verhelpen. Erger nog, als ik zou getuigen in een krant dan krijg je weer die golf van getuigenissen van collega’s die zeggen dat ik niet moet zagen want dat zij het nog harder te verduren hebben. Want ja, been there done that; toen ik door Guy Cassiers aan de deur werd gezet bij het Toneelhuis in Antwerpen – tegen alle afspraken in en nadat ik net mijn handtekening had gezet onder een vier-jarenplan – stond dat ook in de krant en toen kwamen daar reacties op van collega’s die zeiden dat ik niet mocht klagen want dat ik tenminste nog werk had. Diezelfde avond stond ik met een productie in de Vooruit in Gent, tijdens de pauze was ik me achter het doek aan het opwarmen toen ik een vrouw hoorde zeggen; “hebde da gelezen van die Stefan Perceval die daar meespeelt, hij heeft hij geen werk meer.”. Waarop een andere vrouw zei,”acteurs genoeg, hé.”.
“Om dit soort onzichtbare klappen te vermijden zwijg ik er over, lieve vriend journalist.”.”Ok Stefan, ik begrijp het. Ken je nog iemand die zijn producties niet door gaan wegens bezuinigingen?”. “Ik ken er nog maar ga geen namen noemen. Luister, door wat ik meemaak ontdek ik dat de meest intense momenten die ik in dit leven ken de momenten zijn waarop alle voorbedachte concepten plots naar achter geschoven worden en je wordt meegesleurd in de stroming van het aan de gang zijnde proces. Ik ben nu bezig met een aantal autonome projecten – onder andere met mijn studenten in de verschillende scholen – waarbij elke vorm van “opzettelijkheid” wordt vermeden. Dit geeft zo’n intense ervaring dat ik eigenlijk niet te veel op voorhand wil weten omdat ik me dan ga vervelen.”. “Mag ik dat dan schrijven?”, vroeg hij. “Je mag schrijven dat ik gelukkig ben.”.Hij legde op, niet tevreden met het antwoord maar het was wel een antwoord.
Op uitnodiging van mevrouw Aaltje van Zweden van de Nederlandse stichting “Papageno” mag ik deze tweedaagse in Amsterdam openen.
In de Autumn School Outside In! Kunsteducatie voor bijzondere doelgroepen staat het stimuleren van artistieke vermogens van mensen met een beperking centraal. De tweedaagse cursus biedt inzicht in de voorwaarden die nodig zijn om groepen jongeren en/of ouderen met een fysieke, visuele of communicatieve handicap, gedragsstoornissen of psychiatrische problemen te coachen bij het maken van kunst. Het gaat om het uitvoeren van artistieke producten en producties op het gebied van beeldende kunst, nieuwe media, muziek, dans en theater.
De cursus bevat een combinatie van theoretische informatie (onderzoek), workshops en presentaties van artistieke good practices. Je oefent met nieuwe, multidisciplinaire kunsteducatieve methodes. Je maakt kennis met kunstenaars en projecten van de Stichting Papageno, zoals MuziekMakers en Ontmoeten.
De cursus Outside In! biedt je de gelegenheid zelf multidisciplinaire kunsteducatieve programma’s te ontwerpen die toepasbaar zijn in je eigen onderwijspraktijk. Ook is er ruimte in het programma om kennis en ervaringen uit te wisselen en je netwerk te versterken.
Na afloop van Outside In! beschik je over :
Stefan Perceval 